Türkiye’deki Bankalar – Özel ve Kamu Bankaları

0

Türkiye’deki bankalar listesine baktığımız zaman toplam da 57 banka var. Bu bankaların; 35i mevduat bankası (3 devlet bankası, 30 yerli ve yabancı sermayeli mevduat bankası, 2 TMSF’ye bağlı banka), 16 kalkınma bankası ve yatırım bankası (3 devlete ait kalkınma ve yatırım bankası, 12 devlet ve yabancı kalkınma ve yatırım bankası). 7 katılımcı banka. Eylül 2006’da bankacılık sektörü, Türk finans sektörünün %0,2’sini temsil ediyordu. 2021 yılında toplam banka mevduatı 5,02 milyar TL olacak ve milli geliri aşacak.

Banka Nedir?

Banka, mevduat kabul eden ve bu mevduatları çeşitli borç verme işlemlerinde mümkün olduğu kadar verimli bir şekilde kullanmaya çalışan veya faaliyetindeki asıl amacı düzenli borçlanma veya borç verme olan ekonomik bir kurumdur. Diğer bir ifade ile banka, para, kredi ve sermaye ile ilgili her türlü işlemleri yürüten ve düzenleyen ve bu sektördeki özel veya kamu kişi ve işletmelerinin her türlü ihtiyacını karşılayacak faaliyetlerde bulunan ekonomik bir varlıktır.

En basit tanım şu şekilde formüle edilebilir. Bankalar, faizli para alıp veren, kredi, iskonto ve kambiyo işlemleri yapan, para, kıymetli evrak ve eşyaları kasalarda saklanır. Sonraki yüzyıllarda bankacılık, varlıklı ailelerin uğraşmaya başladığı bir durum oldu. Bankacılığın modern anlamda etkinliğini gösteren ilk banka 1609’da kuruldu. Bank of Amsterdam’dı. Venedik Bankası 1637’de kuruldu. Diğer ülkelerde olduğu gibi, bankalar başlangıçta yazar kasa ve bankaların 15. ve 16. katlarında bulunuyordu.

Cumhuriyet Öncesi Bankacılık

Cumhuriyet öncesi, 1911-1923 yılları arasında devlet sermayeli 21 banka kurulmuş, ancak sektörün kredi piyasasına yabancı bankaların hâkim olması, faaliyete devam etmesini zorlaştırmıştır. Cumhuriyetin ilan edilmesinden biraz sonra Japonya, ekonomik kalkınmaya büyük önem vermiş, sanayi ve ticaret hayatını canlandırmak için ulusal bankalar geliştirmeye başlamıştır.

Bankaların Görevleri

Türkiye’deki bankalar ve diğer tüm uluslararası piyasa da yer alan bankalar, kuruluş amaçlarına göre farklı faaliyetler yürütmekle birlikte bankaların başlıca görevleri aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Kaynak Likiditesi Sağlamak

Havale sistemi olarak hareket eden bankacılık sistemi, kaynakların ulusal ve uluslararası düzeyde akışını sağlar. Yani bir süreliğine ihtiyacı olmayanlardan ihtiyacı olanlara para transferine hizmet eder.

Kişi ve Kurumlara Ait Fiziki Varlıkların Makul Kullanımının Sağlanması

Faiz oranı seçenekleri, gelir imkânları, vade farkları ve bankacılık sektörünün yarattığı nakit akım kolaylıkları parasal ve finansal varlıklardan oluşan kamu varlıkları ve gerçek varlıklardır. Sadece halkı bu konuda eğitmekle kalmayacak, aynı zamanda ekonomide daha sağlıklı bir para akışı sağlayacaktır.

Kaynak Kullanımını Düzeltme

Bankaların tüm devlete katkı sağlaması için hem yeni değer ve refah yaratmak hem de bankaların topladığı kaynakları belirli bölgelere, sektörlere ve kişilere aktararak ülke ekonomisini geliştirmek Kaynakların dağılımını yönlendirmek de görevleri arasındadır. Kısa vadeli paranın uzun vadeli paraya dönüştürülmesi: Kısa vadeli para toplayan ve ellerinde bulunan az miktardaki parayı ekonomide uzun vadeli paraya çeviren bankalar, bu sayede yatırımlara fon sağlamaktadır.

Nakit veya Banka Para Birimi Oluşturma

Bankaların satın alma gücü, hesaplar arasında para transferine dayanır, bu nedenle genellikle itibari para birimi olarak anılır. Kaydi para, fiziksel varlığı olmayan ve yalnızca bir banka hesabından alacak veya borçların düşülmesiyle ortaya çıkan bir ödeme aracı olan bir değişim aracı olarak tanımlanabilir.

Bankalar, müşterilerine kredi açarak, kredi limiti veya kredi kartı başvurusu dâhilinde çek kullanma hakkı vererek nakit üretebilirler. Günümüzde elektronik bankacılığın gelişmesiyle birlikte ekonomide dolaşımda olan banknot ve çeklerin sayısı azalmakta ve ödemelerin banka hesaptan hesaba transferler yoluyla yapıldığı bir ekonomik düzene geçilmektedir.

Yurtiçi ve Uluslararası Ticaretin Gelişimi

Bankacılık sistemlerinin geliştirilmesi ve uygulanması, çeşitli ödeme yöntemleri ve krediler, finansal kiralama, faktoring, haciz, teminat mektupları, vesaik mukabili ödemeler, akreditifler (banka yükümlülüklerine dayalı) ve diğer finansman yöntemleri belirtilen tutarda finans kuruluşları) ödeme yöntemlerinin yurt içi ve yurt dışı işlemlerinde artışa katkı sağlar.

Para Politikası Etkinliğinin Artırılması

Bir ekonomide etkin para politikasının izlenmesi, iyi gelişmiş bir bankacılık sisteminin varlığını gerektirir. Merkez bankalarının para politikasına ilişkili olarak kullandıkları ve müşterilere kullandırdıkları ikinci kırdırma oranları, açık piyasa işlemleri, rezerv oranları gibi tüm araçlar ekonomiyi ancak gelişmiş bankacılık sistemi aracılığıyla etkilemektedir. Gelir ve servet dağılımına etkisi: Bankacılık sistemi, borç verme politikalarıyla ekonomideki gelir ve servet dağılımını etkileyebilir.

Banka Türleri

Banka türleri uluslararası piyasalar ve Türkiye’deki bankalar da dahil olmak üzere üç farklı sistem altında toplanabilir. Bu sistemler ise aşağıdaki şekildedir.

  • Sermaye kaynaklarına göre bankalar.
  • Faaliyet alanlarına göre bankalar. (Faaliyet alanı ve amaçlarına göre.)
  • Faaliyet alanlarına göre banka ve işlemlerin finansal hacmi

Sermayeye Göre Bankalar

Sermaye kaynaklarına göre bankalar ikiye ayrılır gruplar. Ulusal Sermayeli Bankalar: Ülkelerinin kanunlarına göre kurulmuş, sermayesi Türk parası ile sabitlenmiş ve sermayesi ve yönetimi büyük ölçüde Türklere ait olan bankalar bu gruba girer. Bu bankalar ise aşağıdaki listede yer almaktadır.

Yabancı Olan Bankalar

Sermayesinin tamamı yabancılara ve kurumlara ait olan bankalar. Bu bankaların idari ve şube merkezleri Türkiye sınırları dışındadır.

Karma Sermaye Bankalar

Özel sermayeli bankalardır ve belirli faiz oranlarında kamu sektörü sermaye harcamaları.

Özel Sermaye Bankaları

Sermayesinde kamu yararı bulunmayan kişi veya kuruluşlara ait bankalar bu türdür. Özel bankalar genellikle ticari banka, saklama bankası veya yatırım bankası olarak kurulur.

Devlet Bankaları

Sermayesinin tamamı kamuya ait olan bankalardır. Yani, kamu veya diğer kamu tüzel kişiliğini temsil eden Maliye Bakanlığı, T.C. Ziraat Bankası, İller Bankası, Vakıf Bank, Hâlk Bankası, Türkiye Kalkınma Bankası gibi bankalar kamu bankalarıdır

Türkiye’deki Bankalar

  • Akbank
  • Alternatif Bank
  • Anadolu Bankası
  • Arap Türk Bankası
  • Mellat Bank
  • Bank of China
  • Burgan Bank
  • Ziraat Bankası
  • Yapı Kredi
  • Deniz Bank
  • İş Bankası
  • Garanti Bankası
  • Şeker Bankası
  • ICBC
  • HSBC
  • ING Bankası
  • Odea Bank
  • QNB Finansbank
  • Rabo Bank
  • Turkish Bank
  • Turkland Bank
  • Türk Ekonomi Bankası
  • Halk Bank
  • Garanti Bankası
  • Aktif Yatırım Bankası
  • Ziraat Yatırım
  • İller Bankası
  • Vakıf Katılım Bankası
  • Türkiye Finans Bankası
  • Türkiye Finans Yatırım Bankası
  • Kuveyt Türk Bankası
  • Kuveyt Türk Katılım Bankası

Şeklindedir. Yukarıda ki listede yer alan bankalar Türkiye’deki bankalar arasında yer alan ve hala aktif olarak hizmet veren bankalarımız arasında yer almaktadır. Peki Türkiye’deki bankalar listesinde yer alan ve katılım bankası olarak sıkça duyduğumuz bankalar tam olarak nedir sorusunu soruyorsanız yanıtını aşağıda bulabilirsiniz.

Katılım Bankası Nedir?

Yukarıda yer alan Türkiye’deki bankalar gibi bankalar arasında dikkat çeken bir banka türü vardır o da Katlım Bankalarıdır. Katılım bankaları hakkında kısa bir bilgi vermek gerekirse; Katılım Bankacılık, işletme ve sektör tasarruf sahiplerinden sağlanan fonları faizsiz kredilendirme ilkeleri çerçevesinde değerlendiren ve oluşan kâr ve zararları tasarruf sahipleri ile paylaşan bir bankacılık sistemidir.

Katılım bankaları bütün bankacılık işlemlerini faizsiz bankacılık ilkesine göre gerçekleştirmektedir. İslam’da ticaret ve ondan elde edilen kazançlar helaldir. Faizli, spekülatif ve riskli işlemler Katılım Bankacılığı İlkeleri’ne uymamaktadır. Alkollü içecekler, kumar, silahlar, tütün veya topluma zararlı olduğu düşünülen diğer maddeler için bankacılık işlemleri yapmıyoruz.

Nakit veya vadeli mal satışından elde edilen karlara ‘kâr’ denir ve katılımcı bankalar kazanç-zarar esasına göre çalışırlar. Temettüler, mal ve hizmetlerin veya ortaklıkların satışından veya satın alınmasından doğar. Müşterilere ödenen temettüler, havuzda toplanan fonların kullanımından doğan karlardan ödenir. Faizsiz banka olan katılımcı banka alım satım yöntemlerini kullanarak fon sağlamaktadır. Müşterilerinin ihtiyaç duyduğu ürünleri satıcılardan önceden satın alır, bunların üzerindeki karı hesaplar ve daha sonraki bir tarihte müşterilerine satar. Banka ile aranızda bir satış sözleşmesi yapılır. Bu nedenle kullanılan fonlarda dikkat edilmesi gereken hususlar vardır.

Soru Sor & Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.